Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) İslâm İktisadı ve Finans Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKİFAM) tarafından “İslâm İktisadında Sosyal Finans” konferansı gerçekleştirildi.
İlahiyat Fakültesi Özcan Halaç Eğitim Binası Konferans Salonunda Kuran-ı Kerim Tilavetiyle başlayan Karz-ı Hasen Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Koca’nın verdiği konferansa İlahiyat Fakültesi Dekan V. Prof. Dr. Mebrure Doğan ile öğretim üyeleri ve öğrenciler katıldı. Karz-ı Hasen Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Koca, vakıf bünyesinde hayata geçirilen “Genç Yuva Kooperatifi” modelini ve faizsiz evlilik finansmanına ilişkin bilgiler paylaştı.
İktisadi sorunlara “Karz-ı Hasen” çözümü
Konuşmasına yeryüzünün imar edilmesi sorumluluğuna değinerek başlayan Koca, modern dünyada Müslümanların karşılaştığı en büyük sorunun varlık eksikliği değil, finansal süreçlerin yönetilememesi olduğunu belirtti. Koca, kapitalist ve liberal ekonomik sistemlerin sunduğu bankacılık ve kredi mekanizmalarına alternatif olarak İslâm iktisadının “Karz-ı Hasen” (güzel borç) ilkesini önerdi. Koca, Karz-ı Hasen kavramının Kur’an-ı Kerim’de 5 farklı surede ve 6 ayette geçtiğini, bizzat Allah tarafından şahsileştirilen ve “kendisine verilen bir borç” olarak nitelendirilen özel bir ibadet alanı olduğunu kaydetti. Koca, bu modelde borç verenin hiçbir nema veya karşılık beklemeden, sadece toplumsal barışı ve dayanışmayı hedefleyen bir duruş sergilemesi gerektiğini belirtti.
Evlilik finansmanında yeni bir model: genç yuva kooperatifi
Vakıf olarak evlilik konusunu merkezlerine aldıklarını dile getiren Koca, gençlerin finansal zorluklar nedeniyle evliliklerini geciktirdiğini veya yanlış borçlanmalar sebebiyle kurulan yuvaların kısa sürede sarsıldığını söyledi. Boşanmaların en önemli sebeplerinden birinin ekonomik sorunlar olduğunu belirten Koca, Kur’an-ı Kerim’deki “Evlendiriniz” emri uyarınca bu sorumluluğu üstlendiklerini ifade etti. Türkiye’deki yasal mevzuat uyarınca nemasız (faizsiz) borç vermenin bankacılık sistemi dışında kısıtlamalara tabi olduğunu hatırlatan Koca, bu engeli aşmak ve meşru bir zemin oluşturmak amacıyla “Genç Yuva Kooperatifi”ni kurduklarını anlattı. Koca, sistemde vakfın kooperatife borç verdiğini, kooperatifin ise ortağı olan gence bu kaynağı aktardığını, böylece ortaklar arası bir dayanışma mevzuatı oluşturulduğunu kaydetti.
Başvuru kriterleri ve titiz değerlendirme süreci
Koca, kooperatiften faydalanmak isteyen gençler için başvuru sahibinin 33 yaşını geçmemiş olması, çiftlerin her ikisinin de ilk evliliğini yapıyor olması, borcun geri ödenebilme kabiliyetinin bulunması, en az bir tarafın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gibi temel şartlar arandığını söyledi. Şartlara uyan gençlerin değerlendirme sürecinin tamamen dijital ve şeffaf bir puanlama sistemiyle yürütüldüğünü kaydeden Koca; adaylardan Findeks raporu, adli sicil kaydı, gelir beyanı ve vukuatlı nüfus kayıt örneği gibi belgelerin istendiğini belirtti. Koca, ayrıca her başvuruda kefil ve referans teyidinin de yapıldığını, uzman ekiplerin adaylarla ve referanslarıyla mülakatlar gerçekleştirdiğini söyledi.
293 milyon liralık faizsiz fon döngüsü
Vakfın mali başarısına dair verileri paylaşan Koca, yola 500 bin liralık bir sermayeyle çıktıklarını ancak bağışçılar ve geri ödemelerin oluşturduğu döngü sayesinde bugün 90 milyon liralık bir anaparaya ulaştıklarını kaydetti. Koca, tahsil edilen borçların tekrar sisteme dâhil edilmesiyle bugüne kadar toplamda 293 milyon liralık bir kaynağın gençlere ulaştırıldığını kaydetti. Borç miktarının çiftlerin ihtiyacına ve ödeme kapasitesine göre belirlendiğini ifade eden Koca, şu ana kadar tek seferde en fazla 400 bin lira finansman sağladıklarını söyledi. Koca, ödemelerin resmi nikâh tarihinden 90 gün önce başladığını, gençlerin geri ödemelerinin ise düğünden sonra 10 ile 18 ay arasında değişen vadelerle gerçekleştirildiğini belirtti.
Borç ödeme hassasiyeti ve zekât fonu güvencesi
Sistemin en dikkat çekici yönünün borç ödeme disiplini olduğunu belirten Koca, “Bugüne kadar sisteme dahil olan 1616 çiftten 985’i borcunu tamamen kapatmış durumdadır. Bin 616 çift içerisinde sadece 17 çift borcunu ödeyememiştir. Ödeme kabiliyetini yitiren (deprem, afet vb.) bu 17 çiftin toplam 500 bin liralık borcu ise vakfın zekât fonundan karşılanarak kapatılmıştır. Vakıf bugüne kadar hiçbir borçlu hakkında icra veya haciz işlemi başlatmamıştır” dedi. Sistemin işleyişinde Hz. Muhammed’in borç ödeme konusundaki hassasiyetini kendilerine rehber edindiklerini ifade eden Koca, Kumtel firmasının da sisteme dahil olan her çifte ankastre set hediye ederek sosyal finans modeline destek verdiğini belirtti.
Şeffaflık ve bağımsız denetim
Tüm finansal süreçlerin şeffaf bir şekilde yönetildiğini söyleyen Koca, vakıf ve kooperatifin Sermaye Piyasası Kurulu denetiminden geçmiş bağımsız denetim şirketleri tarafından her yıl raporlandığını kaydetti. Tüm rasyoların ve verilerin internet sitesi üzerinden anlık olarak takip edilebildiğini belirten Koca, amaçlarının bu modelin diğer sivil toplum kuruluşları tarafından da örnek alınarak yaygınlaştırılması olduğunu dile getirdi.
Konferans, İlahiyat Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Mebrure Doğan’ın, Karz-ı Hasen Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Koca’ya plaket takdim etmesi ve ardından gerçekleştirilen soru-cevap bölümüyle tamamlandı.
 |
 |
 |
 |