Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKİFAM) ve Bursa Uludağ Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi ile Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) iş birliğiyle 8-10 Mayıs 2026 tarihlerinde gerçekleşecek “İslam İktisadı ve Finansı Temel Eğitim Programı”, AKÜ ev sahipliğinde düzenlenen açılış töreniyle başladı.
İlahiyat Fakültesinde başlayan programa; AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir, T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Katılım Finans Dairesi Başkanı Dr. Tarık Akın, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mebrure Doğan, AKİFAM Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Doğan Öztürk, Bursa Uludağ Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mücahit Özdemir ile birlikte öğretim elemanları ve öğrenciler katıldı.
“AKİFAM, iktisat ve finans alanında temel bilgi kazandırmayı hedefliyor”
Programın açış konuşmasını yapan AKÜ AKİFAM Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Doğan Öztürk, programı tasarlarken temel amaçlarının, iktisat, fıkıh veya finans alanlarında ön bilgisi bulunmayan katılımcılar için güçlü bir farkındalık oluşturmak olduğunu belirtti. Öztürk, “Amacımız, bu alana ilgi duyanlara ise sağlam bir akademik temel kazandırmaktır. Eğitim süresince katılımcılarımızla; finansal kurumlar, bankacılık ve sigortacılık sektörleri, İslam iktisat tarihindeki köklü kurumlar, İslam hukukunun temel esasları, İslami sermaye piyasaları, katılım bankacılığı ve tekafül sistemi ile İslam iktisadının güncel meselelerini kapsayan geniş bir perspektifi temel düzeyde ele alacağız” diye konuştu.
İslami finans eğitiminde üniversiteler arası iş birliği
Program hakkında bilgiler veren Öztürk, şunları söyledi:
“Programın; ilk etabını 09-10 Mayıs 2026 tarihlerinde AKÜ’de tamamlayacağız. İkinci etabını ise önümüzdeki hafta sonu Bursa Uludağ Üniversitesinin ev sahipliğinde gerçekleştireceğiz. Böylece yalnızca iki üniversite arasındaki iş birliğini güçlendirmekle kalmayacak, aynı zamanda akademi ile sektörü bir araya getiren hibrit bir yapı da inşa etmiş olacağız. Eğitim programımızın en kıymetli yönlerinden biri, Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin değerli profesyonellerinden doğrudan deneyim aktarımı alma imkânı sunmasıdır. Ayrıca dersleri eksiksiz şekilde tamamlayan tüm katılımcılarımıza, üç kurumun ortak imzasını taşıyan sertifikaları takdim edeceğiz.”
“İslam İktisadı ve Finans Merkezi kısa sürede önemli yol aldı”
Bursa Uludağ Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mücahit Özdemir ise Bursa Uludağ Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi hakkında bilgiler vererek, “Merkezimiz, 2019-2020 yıllarında yüksek lisans ve doktora programlarının açılmasıyla başladı. Diğer üniversitelerle kıyaslandığında bu alanda yaklaşık yedi-sekiz yıl daha geç başlamış olsak da, kısa sürede önemli bir gelişim süreci kaydettik. Geçtiğimiz yıl ağustos ayında ise Araştırma Merkezimiz kuruldu” dedi. Bursa Uludağ Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde çeşitli faaliyetler ve programlar yürütmeye çalıştıklarını söyleyen Özdemir, “Üniversite içerisinde daha görünür olmak ve çalışmalarımızı daha geniş kitlelere ulaştırmak adına gayret gösterirken, diğer taraftan Bursa’nın ticaret, sanayi ve tarım alanlarındaki güçlü yapısından hareketle şehirdeki paydaşlarla iş birlikleri geliştirerek projeler üretmeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
“İslam finansı, tüm insanlık için önemli bir çözüm potansiyeli taşımaktadır”
AKÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mebrure Doğan konuşmasında günümüz dünyasında, İslam iktisadı ve finansının önerdiği; reel ekonomiye dayalı, refahın adil şekilde paylaşıldığı, aşırı belirsizlik ve riskten uzak, istikrarlı ekonomik yapılara her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Doğan, “Zira küresel ekonomik sistemlerin ortaya çıkardığı krizler ve adaletsizlikler karşısında, İslam iktisadının sunduğu faizsiz, paylaşımcı ve üretim odaklı model; yalnızca Müslüman toplumlar ve ülkemiz için değil, tüm insanlık için önemli bir çözüm potansiyeli taşımaktadır” dedi.
Afyon Kocatepe Üniversitesi ile Bursa Uludağ Üniversitesi iş birliğinde gerçekleştirilen eğitim programının; İslam iktisadı ve finansı alanında gençlere teorik bilginin yanı sıra pratik bilgi de sunarak onların bu alanda yetkinleşmelerine katkı sağlayacak önemli bir çalışma olduğunu kaydeden Doğan, “Bunun yanında program, iki üniversite arasındaki akademik iş birliğini güçlendirmesi, öğrencilerimizin tanışmasına ve kaynaşmasına vesile olması bakımından da ayrı bir anlam ve önem taşımaktadır” diye konuştu.
“Paranın yönetimi, ekonomide kritik öneme sahip”
AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir ise paranın, geleceğe dair adım atabilmek için önemli bir araç olduğunu söyledi. Özdemir, “Ekonomi açısından baktığımızda ise para, adeta ekonominin damarlarında dolaşan kan gibidir. Dolayısıyla onun nereden gelip nereye gittiği, nasıl yönetildiği ve hangi amaçlara hizmet ettiği son derece önemlidir. Eğer buna dair sağlıklı bir yönlendirme yapılmazsa, ortaya çıkacak sonuçların da kontrol edilmesi mümkün olmaz” şeklinde konuştu.
“Alternatif ekonomik çözümler geç kaldı”
Müslümanların, yaklaşık son birkaç yüzyıldır dünyanın karşı karşıya kaldığı bazı problemlere çözüm üretme konusunda geç kaldığını belirten Özdemir, konuşmasına şöyle devam etti:
“Özellikle ekonomi alanında kapitalist sistem çok güçlü bir hâkimiyet kurdu ve bizler alternatif çözümler geliştirmede yeterince hızlı davranamadık. Böyle olunca da kapitalist ekonomi dünyada belirleyici hâle geldi. Oysa İslam, Allah’ın insanlığa gönderdiği mükemmel bir dindir ve onun ortaya koyduğu ilkeler, aslında insanlık için çok daha kuşatıcı ve adil çözümler sunmaktadır. Ancak bu çözümleri doğru anlamak ve hayata geçirmek gerekir. Bazen hakikatler açıkça ortada olsa bile, hayatın karmaşası ve günlük gerçekler bunları idrak etmemizi zorlaştırabiliyor. Fakat en azından bu konuda samimi bir gayret ortaya koymak gerekir.”
“İslam iktisadında ‘Felah’ kavramı refahın ötesindedir”
Modern ekonomik sistemlerin ekonominin temel amacını çoğunlukla “refah” olarak tanımladığını kaydeden Özdemir, “Refah; üretimin, paylaşımın, bölüşümün ve ekonomik imkânların insanlar arasında daha dengeli dağılması anlamına gelir. Elbette bu önemlidir ve kıymetlidir. Ancak Kur’an’ın kullandığı kavram yalnızca ‘refah’ değildir; ‘felah’tır. Felah ise refahtan daha kapsamlı ve daha derin bir anlam taşır. Benim anlayışıma göre felah, sadece bu dünyadaki ekonomik iyiliği değil, aynı zamanda ahiret saadetini de içine alan daha büyük bir kurtuluş ve başarı hâlidir. İnsan, gayba iman ederek, ibadetlerini yerine getirerek ve sahip olduklarını paylaşarak yalnızca ekonomik düzeni değil, aynı zamanda hayatın bütününü güzelleştiren bir dengeye ulaşır” dedi.
“İslami finans muamelat ilkeleriyle şekilleniyor”
Açış konuşmalarının ardından T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Katılım Finans Dairesi Başkanı Dr. Tarık Akın’ın açılış dersine geçildi. Neden İslam iktisadı, İslam finansı ya da katılım finans üzerinde çalıştıkları hakkında bilgiler veren Akın, şunları söyledi:
“Neticede bugün dünyada yerleşmiş, küresel ölçekte işleyen bir ekonomik ve finansal sistem mevcut. Kur’an-ı Kerim’de ve onun uygulama boyutu olan sünnette; ekonomik hayatın, finansal ilişkilerin ve günlük iktisadi muamelelerin nasıl olması gerektiğine dair çok güçlü ilkeler bulunmaktadır. Biz bunu genel anlamda ‘muamelat’ başlığı altında değerlendiriyoruz. Dolayısıyla inanan insanlar bu ilkelere, emirlere ve yasaklara uygun hareket ettiklerinde yalnızca dini bir sorumluluğu yerine getirmiş olmuyorlar; aynı zamanda kendilerini bireysel ve toplumsal anlamda ‘felaha’ götürecek bir düzenin içinde yer almış oluyorlar. Başka bir ifadeyle, hem birey hem toplum açısından ulaşılması hedeflenen ideal düzene doğru bir adım atılmış oluyor.”
“Katılım finans, köklü bir medeniyet birikimidir”
Tarık, “İslam iktisadı, İslami finans ya da katılım finans dediğimiz yapı; son otuz-kırk yılda ortaya çıkmış yeni bir arayış değildir. Bu, en az bin dört yüz yıllık köklü bir medeniyet birikiminin devamıdır. ‘En az’ ifadesini özellikle kullanıyorum. Çünkü burada kesintiye uğramış olsa da tamamen yok olmamış, yeniden canlanma potansiyeli taşıyan büyük bir medeniyet söz konusudur” diye konuştu. İslam medeniyetinin dünya ölçeğinde etkili olduğu dönemlerde son derece gelişmiş ekonomik ve finansal uygulamaların hayata geçirdiğini ifade eden Akın, “Örneğin Fas’taki bir tüccarın Endonezya’daki bir kişiye güvenli şekilde para transferi yapabilmesine imkân tanıyan sistemler bundan yaklaşık bin yıl önce kurulmuştu. Bugün ‘küresel finans sistemi’ olarak ifade ettiğimiz yapının benzeri, aslında o dönemde de farklı biçimlerde mevcuttu” ifadelerini kullandı.
İslam iktisadı ve finansı alanında yapılan eğitimlerin, seminerlerin ve akademik çalışmaların son derece önemli olduğunu da belirten Akın, “Çünkü bu çalışmalar bizlere başka bir dünyanın, başka bir ekonomik yaklaşımın mümkün olabileceğini göstermektedir. Elbette bu tür programlarla bir anda her şeyi öğrenmiş olmayacağız. Hepimiz öğrenme sürecindeyiz; hiçbirimiz nihai noktaya ulaşmış değiliz. Ancak farklı bir düşünce ufkunun var olduğunu görmek bile çok kıymetlidir” diye konuştu.
“İslam İktisadı ve Finansı Temel Eğitim Programı” hakkında
8-10 Mayıs 2026 tarihlerinde Afyon Kocatepe Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen program; 9 Mayıs Cumartesi günü Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Nazan Lila’nın “İslam İktisadı ve Finansının Teorik Temelleri”, Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Öznur Özdemir’in “İslam İktisat Tarihindeki Temel Kurumlar”, AKÜ Dr. Öğr. Üyesi Doğan Öztürk’ün “Konvansiyonel Finans, Piyasalar ve Kurumlar” konulu sunumları ile devam edecek. 10 Mayıs Pazar günü ise Bursa Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mücahit Özdemir’in “İslami Finansın Tarihsel Gelişimi”, AKÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Münir Yaşar Kaya’nın “İslami Sosyal Finans Kurumları”, AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir’in “İş Ahlakı” konulu sunumunun ardından program, sertifika takdimi ile sona erecek.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |